Zakładanie firmy w Państwach Członkowskich UE - IRLANDIA
O atrakcyjności rynku irlandzkiego dla inwestorów zagranicznych stanowi niewątpliwe fakt, że charakteryzuje się on najniższą stawką podatku dochodowego w Europie, która wynosi 12,5%, a w przypadku działalności na rynkach finansowych podatek ten jest jeszcze niższy i wynosi 10%. Ponadto Irlandia to jeden z trzech krajów członkowskich UE (obok Wielkiej Brytanii i Szwecji), który całkowicie otworzył rynek pracy dla obywateli nowych państw członkowskich po 1 maja 2004 r. Obywatele polscy nie potrzebują więc pozwolenia na pracę ani pozwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej, aby legalnie pracować lub prowadzić firmę w tym kraju.
Zgodnie z obowiązującą zasadą swobody prowadzenia działalności gospodarczej każdy polski obywatel może w Irlandii założyć firmę. Rejestracji podlegają wszystkie osoby prawne oraz osoby fizyczne, które prowadzą działalność gospodarcza nie pod własnym nazwiskiem. Przed dokonaniem wpisu do rejestru spółek należy sprawdzić w rejestrze nazw handlowych (Business Names Registrar), czy wybrana nazwa nie została już zarejestrowana. Główne etapy procesu zakładania firmy w Irlandii są następujące:
- wybór i rejestracja nazwy firmy,
- wybór formalno - prawnej struktury firmy i rejestracja w urzędzie rejestracyjnym,
- rejestracja w urzędzie podatkowym,
- wybór systemu rachunkowego,
- wybór rodzaju ubezpieczenia,
- otwarcie konta bankowego,
- zapewnienie wypełnienia wszystkich wymaganych dla danej firmy standardów jakości.
Aby zawiązać spółkę należy zgłosić się do Biura Rejestracyjnego Spółek (Companies Registration Office, CRO) z następującymi dokumentami:
- aktem założycielskim spółki (memorandum of association),
- statutem spółki (articles of association); wzory tych dokumentów zawiera Ustawa o spółkach kapitałowych z 1963 r.,
- wypełnionym formularzem, w którym podaje się nazwę i siedzibę firmy oraz szczegóły związane z pracownikami najwyższego szczebla (Form A1)
Opłata manipulacyjna (filing fee) za wpis w Biurze Rejestracyjnym Spółek wynosi 60 EUR, jednak zgłoszenie droga elektroniczną jest bezpłatne. Spółki kapitałowe dodatkowo płacą 1% od wartości kapitału.
O rozpoczęciu działalności należy powiadomić odpowiedni urząd skarbowy (Tax Office). Wypełnia się tam tylko jeden formularz, który służy do rejestracji na potrzeby podatku dochodowego, podatku VAT (jeżeli firma będzie go płacić) oraz odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy i ubezpieczenie społeczne (Employer's PAYE/PRSI). W zależności od formy prawnej rejestrowanej firmy wypełnia się odpowiedni formularz:
- Form STR - osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą (gdy średnioroczny obrót nie przekroczy 126.974 EUR),
- Form TR1 - dla pozostałych osób fizycznych i spółek zwykłych (partnership),
- Form TR2 - dla spółek korporacyjnych.
Irlandzkie prawo wymaga, żeby przynajmniej jeden z dyrektorów zarządzających był rezydentem tego kraju. Istnieje jednak możliwość obejścia tego przepisu poprzez skorzystanie ze specjalnego rodzaju ubezpieczenia (tzw. bond). Jest to ubezpieczenie na wypadek kar, które mogą być nałożone na spółkę w związku z jej działalnością (np. w razie niedopełnienia obowiązków podatkowych). Poświadczoną notarialnie kopię ubezpieczenia (do maksymalnej kwoty odpowiedzialności 25.394,76 EUR) należy złożyć w urzędzie rejestracyjnym (CRO). Koszt takiego ubezpieczenia wynosi około 1.500 - 2.000 EUR i jest ono ważne przez okres 2 lat.
Polscy przedsiębiorcy planujący podjęcie działalności gospodarczej w Irlandii mają do wyboru kilka możliwości. Zdecydowanie najłatwiej jest uruchomić samodzielną działalność gospodarczą na własny rachunek. Inne możliwości to rejestracja oddziału firmy zagranicznej lub własnej spółki. Ponieważ w Irlandii obowiązuje system prawa precedensowego, spółki mogą przybrać dwie formy: spółki zwykłe (unincorporated bodies) i spółki korporacyjne (incorporated bodies), które w odróżnieniu spółek zwykłych posiadają własną osobowość prawną, niezależną od osobowości prawnej swoich właścicieli. W Irlandii istnieje 7 różnych form spółek korporacyjnych.
Każda firma może posiadać w Irlandii oddział (branch, a place of business). W prawie irlandzkim za oddział uważana jest taka firma, która:
- prowadzi działalność o charakterze stałym na terenie Irlandii,
- ma własna strukturę organizacyjną i może samodzielnie negocjować kontrakty z osobami trzecimi,
- ma pewną niezależność finansową.
W wielu wypadkach otwarcie oddziału może okazać się najbardziej korzystne pod względem podatkowym, bowiem oddział płaci 12,5% irlandzki podatek dochodowy od osób prawnych. Procedury rejestracyjne są zbliżone dla opisanych dla spółek kapitałowych. Firma zagraniczna prowadząca w Irlandii działalność gospodarczą w formie oddziału jest zobowiązana do złożenia do CRO sprawozdania finansowego firmy - matki w ciągu 11 miesięcy od zakończenia roku dla firmy - matki bądź w tym samym czasie co firma - matka (w zależności od tego, który termin jest bliższy).
W Irlandii stosowane są dwie stawki podatku dochodowego od osób fizycznych - stawka podstawowa 20% oraz stawka podwyższona 42%. Wysokość dochodów opodatkowana według stawki podstawowej jest uzależniona od statusu osoby fizycznej i wynosi od 28.000 do 56.000 EUR. Osoby powyżej 65 roku życia, których dochody nie przekraczają 15.000 EUR rocznie, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. Podstawowa stawka podatku dochodowego od osób prawnych wynosi 12,5%, jednak występuje również stawka obniżona w wysokości 10% (działalność na rynkach finansowych) i 0%. Stawkę standardową stosuje się w odniesieniu do działalności handlowej, stawkę podwyższoną do dochodów z działalności pozahandlowej (m.in. inwestycje, górnictwo, obrót paliwami). Stawką obniżoną objęta jest działalność handlowa, gdy przychody nie przekraczają 253.948 EUR rocznie. Firmy zobowiązane są do odprowadzania podatku dochodowego w dwóch ratach: pierwsza płatna na miesiąc przed końcem roku kalendarzowego, druga płatna do 6 miesięcy po zakończeniu roku kalendarzowego. Wskutek wprowadzanej reformy planuje się wprowadzenie do 2006 r. tylko jednej raty. Stawka podatku od wypłat dywidend wynosi 20%. Podstawowa stawka podatku VAT wynosi 21%, a stawki zredukowane 4,3% (np.: na zwierzęta hodowlane) oraz 13,5% (np.: na usługi budowlane). Irlandia wynegocjowała także specjalnie obniżone stawki na obuwie i odzież dziecięcą w wysokości 0%. Firmy zarejestrowane w Irlandii, których sprzedaż do odbiorców będących płatnikami VAT w UE, mogą ubiegać się o stałe zwolnienie z VAT przy zakupie większości towarów i usług. Po otrzymaniu specjalnego upoważnienia (13A authorization) firma taka przedstawia kopię tego dokumentu swoim dostawcom, a ci z kolei mogą stosować zerową stawkę VAT na wszelkie dostawy dla tej firmy. Podatkiem akcyzowym w Irlandii obciążone są: benzyna, olej napędowy, napoje alkoholowe, wina, woda butelkowana, wyroby tytoniowe, samochody osobowe, telewizory, płyty kompaktowe, odtwarzacze audio - video i zapałki. Podatek od nieruchomości wynosi od 1 do 2% w zależności od lokalizacji.
Składkę na ubezpieczenia społeczne w Irlandii wnosi zarówno pracodawca (8,5 lub 10,75%), jak i pracownik (do 6%), przy czym maksymalna składka na ubezpieczenie społeczne wynosi 16,75%. Pracodawca zgodnie z systemem Employer's PAYE (Pay as You Earn, płać tak, jak zarabiasz) odprowadza odpowiednio 10,75% od dochodu pracownika lub 8,5%, jeśli tygodniowy dochód pracownika nie przekracza 256 EUR. Pracownik w ramach ubezpieczenia społecznego w systemie PRSI (Pay - Related Social Insurance - ubezpieczenie społeczne związane z pracą) odprowadza odpowiednio 4% od dochodu do maksymalnej kwoty 20.420 EUR rocznie, przy czym pierwsze 127 EUR jest wyłączone z ubezpieczenia społecznego, oraz 0%, jeśli dochód tygodniowy nie przekracza 287 EUR. Pracownik opłaca dodatkowo obowiązkową składkę zdrowotną (health insurance) w wysokości 2% dochodu brutto, przy czym osoby zarabiające mniej niż 356 EUR tygodniowo są zwolnione z odprowadzania tej składki.
Minimalna płaca w Irlandii wynosi 1.213,33 EUR miesięcznie, przy czym najniższa stawka godzinowa brutto za pracę wynosi 6,35 EUR. Średnia stawka godzinowa wynosi 13,13 EUR, czyli 2.068,60 EUR miesięcznie.
W opinii Jerzego Bartosika, radcy i kierownika Wydziału Ekonomiczno - Handlowego Ambasady RP w Dublinie: "Robienie interesów interesów Irlandii ułatwia to, że w kontaktach handlowych Irlandczycy są mniej oficjalni niż biznesmeni z Europy kontynentalnej, ceniona jest otwartość i wzajemne zaufanie".
Więcej informacji
Wyślij email do Biura EEN w Toruniu
Źródło:
Wydział Ekonomiczno - Handlowy Ambasady RP w Dublinie, www.dublin.polishembassy.ie K. Wach, "Jak założyć firmę w Unii Europejskiej", Kraków 2004