baner - Innowacje

Prawo Własności Przemysłowej

Patent

Patent to szczególny rodzaj prawa, które chroni wynalazek i gwarantuje właścicielowi patentu wyłączność produkcji, używania, dystrybuowania lub sprzedawania produktów wytwarzanych według opatentowanego wynalazku. Przez uzyskanie patentu nabywa się prawo wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej.

Próba definicji wynalazku

Nie ma definicji wynalazku, ale stworzono katalog odkryć, których nie uznaje się za wynalazki. Za wynalazki, w rozumieniu art. 24 Ustawy Prawo własności przemysłowej z 30 czerwca 2000 r., nie uważa się w szczególności:

  1. Odkryć, teorii naukowych i metod matematycznych.
  2. Wytworów o charakterze jedynie estetycznym.
  3. Planów, zasad i metod dotyczących działalności umysłowej lub gospodarczej oraz gier.
  4. Wytworów, których niemożliwość wykorzystania może być wykazana w świetle powszechnie przyjętych i uznanych zasad nauki.
  5. Programów do maszyn cyfrowych.
  6. Przedstawienia informacji (art.28).

Patentów nie udziela się także na:

  1. Wynalazki, których wykorzystywanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami; nie uważa się za sprzeczne z porządkiem publicznym korzystanie z wynalazku tylko dlatego, że jest zabronione przez prawo.
  2. Odmiany roślin lub rasy zwierząt oraz czysto biologiczne sposoby hodowli roślin lub zwierząt; przepis ten nie ma zastosowania do mikrobiologicznych sposobów hodowli ani do wytworów uzyskiwanych takimi sposobami.
  3. Sposoby leczenia ludzi i zwierząt metodami chirurgicznymi lub terapeutycznymi oraz sposoby diagnostyki stosowane na ludziach lub zwierzętach; przepis ten nie dotyczy produktów, a w szczególności substancji lub mieszanin stosowanych w diagnostyce lub leczeniu (art. 29).

Ustalono trzy główne wyznaczniki wynalazku. I tak, patenty są udzielane — bez względu na dziedzinę techniki — na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania (art. 24). Wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki (art. 25). Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki(art. 26). Wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa (art. 27).

Wynalazek ma ponadto 4 formalne kategorie:

  1. Sposób — rozwiązanie w postaci ciągu etapów przebiegających w uporządkowanej kolejności wraz z warunkami, w których przebiegają.
  2. Urządzenie — rozwiązanie określone wzajemnym usytuowaniem i połączeniem poszczególnych elementów tworzących łącznie przestrzenną całość.
  3. Produkt rozwiązanie określone zestawem składników o odpowiednio określonych własnościach fizykochemicznych i zawartości ilościowej.
  4. Nowe zastosowanie znanej substancji.

Patenty mogą być utrzymywane w mocy maksymalnie przez okres 20 lat. Z chwilą, gdy patent wygaśnie, kończy się ochrona wynalazku i staje się on domeną publiczną. Teraz dopuszczalne jest jego komercyjne użycie i eksploatacja przez osoby inne niż te, którym patent przysługiwał.

Jeśli właściciel patentu nie posiada środków na samodzielne wyprodukowanie i wprowadzenie na rynek opatentowanego wynalazku, może on ten patent odsprzedać albo udzielić upoważnienia (licencji) na produkcję (umowa licencyjna) według tego patentu podmiotom, które będą mogły zrealizować pomysł twórcy.

Procedura uzyskania patentu

Urzędem, który przyjmuje i bada zgłoszenia dotyczące wynalazków jest Urząd Patentowy RP.

Zgłoszenia rozwiązania w celu uzyskania patentu lub prawa ochronnego dokonuje się przez wniesienie do Urzędu Patentowego dokumentacji zgłoszeniowej, tj.:

  • podania, zawierającego co najmniej oznaczenie zgłaszającego, określenie przedmiotu zgłoszenia oraz wniosek o udzielenie patentu, patentu dodatkowego lub prawa ochronnego;
  • opisu rozwiązania (w trzech egzemplarzach) ujawniający jego istotę;
  • zastrzeżeń patentowych lub ochronnych (w trzech egzemplarzach) określających w sposób zwięzły lecz jednoznaczny, przez podanie cech technicznych rozwiązania, zastrzegany zakres przedmiotowy rozwiązania;
  • rysunków (w trzech egzemplarzach) — w przypadku wynalazku jeżeli są one niezbędne do zrozumienia wynalazku;
  • skrótu opisu (w dwóch egzemplarzach) stanowiącego zwięzłą i jasną informację określającą przedmiot i charakterystyczne cechy techniczne rozwiązania.

Zgłoszenie uważa się za dokonane w dniu, w którym wpłynęło ono do Urzędu Patentowego z zachowaniem formy pisemnej również za pomocą telefaksu lub w postaci elektronicznej. W przypadku przesłania zgłoszenia telefaksem oryginał zgłoszenia należy dostarczyć w terminie 30 dni od daty nadania.

Wraz ze zgłoszeniem należy także dokonać odpowiedniej opłaty. Aktualnie obowiązujące stawki opłat można znaleźć na witrynie internetowej Urzędu Patentowego: uprp.pl.

Urząd Patentowy dokonuje ogłoszenia o zgłoszeniu wynalazku lub wzoru użytkowego w Biuletynie Urzędu Patentowego, niezwłocznie po upływie osiemnastu miesięcy od daty pierwszeństwa do uzyskana patentu lub prawa ochronnego.

Udzielenie patentu stwierdza się przez wydanie dokumentu patentowego. Patent podlega wpisowi do rejestru patentowego.