Jak ustalana jest polityka celna UE i czy przedsiębiorcy mogą mieć na nią wpływ? Gdzie szukać informacji na temat obowiązujących stawek celnych w UE?
Nasz Biznes nr 09, październik 2004
Na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 (z późniejszymi zmianami) przyjęto unijny Kodeks Celny, zawierający podstawowe zasady dotyczące polityki celnej Wspólnoty. Jeżeli chodzi o ustalanie wysokości taryf celnych, to dokonuje tego każdego roku Rada Unii Europejskiej (a więc zgromadzenie szefów państw lub rządów) w oparciu o zobowiązania traktatowe, zobowiązania WTO (Światowej Organizacji Handlu) i inne umowy dotyczące ceł (np. te, które dotyczą ich obniżenia na poszczególne towary). Nad wdrożeniem i prawidłowym stosowaniem taryf celnych czuwa jeden z organów Komisji Europejskiej - Dyrekcja Generalna ds. Podatków i Unii Celnej (DG for Taxation and the Customs Union). Każdego roku opracowuje ona dokument, będący zbiorem stawek celnych na wszystkie towary (TARIC). Taki dokument można sobie zaabonować po uiszczeniu odpowiedniej opłaty, natomiast bezpłatnie można korzystać z bazy danych TARIC (już w polskiej wersji językowej) umieszczonej na stronie internetowej.
Przedsiębiorcy mogą mieć wpływ na politykę celną, jednak ma on charakter pośredni. Przysługuje im prawo wnoszenia postulatów za pośrednictwem Komitetu Ekonomiczno - Społecznego oraz mogą prowadzić lobbing wśród parlamentarzystów. Dodatkowo przysługuje im jeszcze jedno, bardzo ważne prawo wszczęcia postępowania antydumpingowego, jednak w tym wypadku to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek wykazania, że poniósł straty na skutek np. obniżonej stawki celnej na dany towar. Sprawa dotyczy oczywiście tylko towarów pochodzących z krajów nieczłonkowskich UE.
Czym jest system VIES i na czym polega jego przydatność dla przedsiębiorców?
System VIES (VAT Information Exchange System - system informatyczny, który pozwala na wymianę informacji pomiędzy państwami członkowskimi o transakcjach wewnątrzwspólnotowych oraz podatnikach VAT) zapewnia administracji podatkowej natychmiastowy dostęp do bazy danych numerów identyfikacyjnych podatników VAT w innym państwie członkowskim. W ten sposób dostawca za pośrednictwem własnej administracji podatkowej ma możliwość upewnienia się, czy nabywca jest zarejestrowanym podatnikiem VAT (dla celów handlu wewnątrzwspólnotowego), a więc ma możliwość zweryfikować status podatkowy kontrahenta. Z powodu bezpieczeństwa i ochrony danych, narodowe administracje podatkowe nie udostępniają bezpośrednio nazwy i adresu podmiotu, którego dotyczy zapytanie, a jedynie potwierdzają lub nie stan faktyczny podany przez podatnika. Potwierdzenie numerów identyfikacyjnych przydzielonych podatnikom VAT odbywa się za pośrednictwem jednostek administracyjnych (np. urzędów skarbowych) kraju, z którego pochodzi podatnik zwracający się o weryfikację numeru (telefonicznie, pocztą elektroniczną lub faksem), w niektórych krajach także w systemie on-line. Dodatkowo Komisja Europejska, mając na względzie poprawę możliwości dostępu do weryfikacji numerów VAT, uruchomiła stronę internetową na której podatnik może sprawdzić poprawność i ważność numerów VAT kontrahenta, jak też przekonać się o istnieniu podmiotu o podanym numerze VAT. Jednak funkcjonalność strony ograniczona jest do potwierdzenia stanu faktycznego na dany (bieżący) dzień bez możliwości historycznego sprawdzenia numeru VAT.
W jaki sposób założyć filię lub oddział polskiej firmy na terenie Niemiec?
Mimo, iż od 1 maja 2004 r. Polska stała się członkiem UE i w ramach Jednolitego Rynku polskie firmy objęte są swobodą świadczenia usług na terenie innych państw członkowskich, niektórzy ze "starych" członków Unii wykorzystali możliwość wprowadzenia okresów przejściowych w stosunku do niektórych sektorów wrażliwych. W konsekwencji polskie przedsiębiorstwa, których działalność oznaczona jest wg PKD/EKD numerami 45.1 - 45.4, 74.70 oraz 74.87 obowiązuje 7-letni okres przejściowy, zamykający im drogę w swobodnym świadczeniu usług na terenie Niemiec. W pokonaniu tej przeszkody może pomóc założenie filii lub oddziału firmy, które podlegać będą niemieckim regulacjom prawnym.
Oddział polskiego przedsiębiorstwa
Popularną wśród przedsiębiorstw polskich, zwłaszcza usługowych, formą działalności na rynku niemieckim jest oddział (Zweigniederlassung). Według niemieckiego kodeksu handlowego, jest to jednostka wyodrębniona przestrzennie i organizacyjnie z zakładu głównego, prowadząca działalność samodzielnie, w tym samodzielnie występując w obrocie gospodarczym, posiadająca oddzielną rachunkowość i której majątek jest wydzielony z majątku przedsiębiorstwa macierzystego. Osoba kierująca oddziałem samodzielnie reprezentuje go wobec osób trzecich. Pomimo swojej odrębności w stosunku do jednostki macierzystej w Polsce oddział nie jest z punktu widzenia prawa samodzielnym przedsiębiorstwem, może być jednak stroną w procesie sądowym. Nazwa oddziału może być taka sama jak przedsiębiorstwa macierzystego w Polsce, dodaje się do niej tylko określenie "Zweigniederlassung". Utworzony odział podlega wpisowi do rejestru handlowego. Poświadczony notarialnie wniosek powinien zawierać, m.in. następujące informacje dotyczące przedsiębiorstwa (w Polsce) i samego oddziału:
- adres siedziby oddziału
- przedmiot działalności oddziału,
- dane osoby kierującej oddziałem,
- dane o kapitale oddziału,
- informację o rejestrze i numerze wpisu do rejestru przedsiębiorców,
- formę prawną przedsiębiorstwa i właściwe dla niego prawo,
- przetłumaczoną na język niemiecki umowę spółki lub statutu przedsiębiorcy ze wszystkimi późniejszymi, notarialnie poświadczonymi zmianami,
- przedmiot działalności przedsiębiorstwa,
- osoby uprawnione do reprezentowania przedsiębiorstwa,
- wzory podpisów członków zarządu, notarialnie poświadczone.
Organ rejestrujący w Niemczech oczekuje, że wraz z wnioskiem przedłożona zostanie dodatkowa dokumentacja, np.: bilans, certyfikat biegłego rewidenta księgowego, z której wynikałoby, że zarządzanie całym przedsiębiorstwem odbywa się z jego siedziby w Polsce i tam prowadzona jest jego zasadnicza działalność. Przedkładane w Niemczech dokumenty z poświadczeniem sądowym lub notarialnym muszą być zalegalizowane przez właściwy dla siedziby przedsiębiorstwa niemiecki konsulat w Polsce. Wszystkie dokumenty powinny być zaopatrzone w tłumaczenie na język niemiecki dokonane przez tłumacza zaprzysiężonego w RFN.
W przypadku wyboru na siedzibę oddziału Berlina, wniosek składa się sądzie:
Amtsgericht CharlottenburgAmtsgerichtsplatz 1
14057 Berlin
Tel. 030/90177-0
W postępowaniu rozpatrywania wniosku sąd posiłkuje się opinią właściwej dla siedziby oddziału izby przemysłowo-handlowej (Industrie- und Handelskammer), która sprawdza czy oddział tworzony jest zgodnie z przepisami i posiada niezbędne uprawnienia, o ile są one w danym przypadku potrzebne, np. bankowość, spedycja, pośrednictwo pracy itp.
W przypadku prowadzenia prac o charakterze rzemieślniczym, dla których wykonywania niezbędne jest posiadanie niemieckiego świadectwa mistrzowskiego, do postępowania opiniującego włączana jest miejscowa izba rzemieślnicza (Handwerkskammer). Ta regulacja dotyczy, w większości przypadków oddziałów polskich przedsiębiorstw wykonujących w Niemczech usługi w ramach umów o dzieło. Jeśli niemiecka izba rzemieślnicza uzna kwalifikacje zawodowe polskiego pracownika, wówczas uzyskuje się wpis do rejestru rzemieślniczego (Handwerksrolle), który przedkłada się w procedurze rejestrowania oddziału.
Otworzenie oddziału zgłasza się, wypełniając odpowiedni formularz (Gewerbeanmeldung), do właściwego dla jego siedziby urzędu nadzorującego działalność podmiotów gospodarczych (Gewerbeamt, inna używana nazwa: Wirtschaftsamt). W Berlinie, poszczególne dzielnice posiadają odrębne urzędy ds. gospodarczych; formularz zgłoszenia (uniwersalnego dla przedstawicielstwa, oddziału, spółki) - w załączeniu.
Urząd ds. gospodarki już we własnym zakresie przesyła kopie zgłoszeń do miejscowej izby przemysłowo-handlowej (Industrie- und Handelskammer), w której członkostwo jest obowiązkowe. Jeśli konieczne było uzyskanie karty rzemieślniczej, następna kopia wysyłana jest do Izby Rzemieślniczej, do której przynależność jest w takim przypadku również obowiązkowa. Osobnymi kopiami zawiadamiane są jeszcze urzędy skarbowy i statystyczny a także branżowe towarzystwo zawodowe "Berufsgenossenschaft", skąd uzyskuje się numer "Betriebsnummer" ustawowego ubezpieczenia wypadkowego dla zatrudnionych pracowników. Do "Berufsgenossenschaft" należą przedsiębiorcy zatrudniający współpracowników. Z reguły instytucje te po pewnym czasie występują do nowo zarejestrowanego podmiotu o bardziej szczegółowe informacje. W związku z tym zaleca się samemu nawiązać z nimi kontakt, aby móc jak najwcześniej przygotować się do wyjaśnienia ewentualnych kwestii.
Filia, jako niesamodzielny oddział polskiego przedsiębiorstwa
Najprostszą formą stałej działalności w Niemczech, ale w ograniczonym zakresie jest filia będąca niesamodzielnym oddziałem (Betriebsstätte, unselbständige Zweigstelle, unselbstständige Zewigniederlassung) przedsiębiorstwa, wyodrębnionym przestrzennie i organizacyjnie, ale nie mającym innych cech oddziału, a więc przede wszystkim samodzielności w działaniu; pod każdym względem jest uzależniona od macierzystego przedsiębiorstwa i nie może prowadzić odrębnej działalności. Zazwyczaj zadaniem filii jest pełnienie funkcji reprezentacyjnych i promocyjnych, badania rynku, nadzorowanie realizacji kontraktu, prowadzenie salonu z ekspozycją towarów, itp.
Rozpoczęcie działalności gospodarczej zgłasza się podobnie jak w przypadku oddziału samodzielnego we właściwym miejscowo urzędzie ds. gospodarczych. Filia nie ma osobowości prawnej a jej utworzenie nie podlega zgłoszeniu do rejestru handlowego.
Zgłaszając utworzenie filii trzeba posiadać następujące dokumenty:
- paszport z wizą pobytową dla prowadzenia działalności,
- wyciąg z rejestru handlowego zawierającą pozwolenie na działalność (o ile go się posiada),
- pozwolenia na działalność, jeśli jest ono konieczne dla określonej branży,
- kopię umowy wynajmu lokalu,
- kartę rzemieślniczą w przypadku wykonywania rzemiosła, dla którego taka karta jest wymagalna.
Urząd ds. gospodarki przesyła kopię zgłoszenia do innych urzędów i instytucji w trybie takim jak to już opisano dla oddziału.
Dokładnych informacji udziela Wydział Ekonomiczno - Handlowy Ambasady RP w Niemczech:
WIRTSCHAFTS- UND HANDELSABTEILUNG DER BOTSCHAFTAdresse: Glinkastrasse 5-7
10117 Berlin
tel: +49 030 2292739
fax: +49 030 2292451
e-mail: info@wirtschaft-polen.de
www: www.wirtschaft-polen.de
Opracował:
Michał Sonnak
Euro Info Centre PL 414
przy Toruńskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A.
Więcej informacji
Wyślij email do Biuro EEN w Toruniu